Από τους Με­γαρείς του Βύζαντα στο Βυζάντιο & στην Νέα Ρώμη, Κωνσταντινούπολη η «Βα­σιλεύουσα»

Στο πρώτο µισό του 7ου αιώνα π.Χ., οι Με­γαρείς έφτασαν ως τις ασιατικές ακτές του Βοσπόρου, απέναντι ακριβώς από το σηµείο που αργότερα κτίστηκε η πόλη Βυ­ζάντιο, που έγινε γνωστή ανά τους αιώνες ως Κων­σταντινούπολη. Εκεί έκτισαν τη Χαλκηδόνα, µια σηµαντική αποικία, η οποία ωστόσο υπολειπόταν κατά πολύ σε σχέση µε την πόλη που θα χτιζόταν µερικά χρόνια αργότερα από µια άλλη οµάδα Με­γαρέων αποικιστών, αρχηγός της οποίας υπήρξε ο Βύζας. Περί το 658 π.Χ. οι Μεγαρείς υπό τον Βύζαντα έπλευσαν το Αιγαίο, έφτασαν στην Τροία, δι­έσχισαν τα Δαρδανέλια πλέοντας τη θάλασσα του Μαρµαρά και βγήκαν στον Εύξεινο Πόντο.

Λέγεται µάλιστα ότι ο Βύζας πριν ξεκινήσει, όπως συνηθιζόταν άλλωστε, ρώτησε το Μαντείο των Δελφών σχετικά µε τη θέση που έπρεπε να ιδρύ­σει την αποικία των Μεγαρέων. Το Μαντείο τότε απάντησε: «Απέναντι από την πόλη των τυφλών»! Τυφλοί θεωρηθήκαν, σύµφωνα µε την ιστορική παράδοση, οι άποικοι της Χαλκηδόνας που δεν είδαν τη µοναδική τοποθεσία των ευρωπαϊκών ακτών του Βοσπόρου και έκτισαν απέναντι την πό­λη τους. 

Ο Βύζας λοιπόν έγινε ο ιδρυτής µιας πό­λης, η οποία έµελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαµόρφωση της ιστορίας της ανθρωπότητας. Γίνεται εµφανές ότι η στρατηγική σηµασία της θέ­σης που κατείχε πλέον το Βυζάντιο είχε εκτιµηθεί ήδη από τους αρχαίους – πολύ πριν δηλαδή αποφασιστεί να γίνει έδρα της µεγάλης Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας.

Η σημασία του Βυζαντίου στον αρχαίο κόσμο

Ήδη για την αποικία αυτή έχουµε αναφορά από τον Ηρόδοτο, από τον ιστορικό και γεωγράφο Στράβωνα, από τον Ρωµαίο ιστορικό Τάκιτο και από τον Έλληνα ιστορικό του 2ου π.Χ. αιώνα Πο­λύβιο, ο οποίος ανέλυσε προσεκτικά την πολιτική και οικονοµική θέση του Βυζαντίου. Αναγνω­ρίζοντας τη σηµασία των εµπορικών σχέσεων της Ελλάδας µε τις πόλεις της Μαύρης Θάλασ­σας, έγραφε ότι δίχως την έγκριση των κατοίκων του Βυζαντίου ούτε ένα απλό εµπορικό πλοίο δεν µπορούσε να µπει στη Μαύρη Θάλασσα ή να βγει από αυτήν, κι ότι µε τον τρόπο αυτόν, οι κά­τοικοι του Βυζαντίου είχαν κάτω από τον έλεγ­χό τους όλα τα προϊόντα του Πόντου (Polybius, Historia, IV, 38,44).

Σύµφωνα µε τον σηµαντικό Ρωµαίο ιστορικό Σουητώνιο, όταν στη Ρωµαϊκή Αυτοκρατορία η δηµοκρατία άρχισε να αµφισβη­τείται, αρκετοί υπήρξαν εκείνοι οι αυτοκράτο­ρες που σκέφτηκαν πως ίσως ήταν χρήσιµη για την αυτοκρατορία και για τη δική τους διακυ­βέρνηση µια µεταφορά της δηµοκρατικής πρω­τεύουσας της Ρώµης σε µια πόλη της Ανατολής. Για παράδειγµα, ο Ιούλιος Καίσαρ ήθελε να µε­ταφέρει τη Ρώµη στην Αλεξάνδρεια ή το Ίλιον, δηλαδή στην αρχαία Τροία. Επίσης, λόγω των πο­λέµων που ήταν αναγκαίοι για τη διατήρηση των ρωµαϊκών κατακτήσεων, δεν ήταν λίγοι εκείνοι οι Ρωµαίοι αυτοκράτορες που αφήναν τη Ρώµη για πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα

Στο δεύτερο ήµισυ του 2ου µ.Χ. αιώνα, η πόλη του Βυζαντίου θα κινδυνέψει εξαιτίας µιας πολεµικής διαµάχης µεταξύ του Σεπτίµιου Σεβήρου και του εχθρού του, Πεσκέννιου Νίγηρα της Συρίας. Καθώς ο Νί­γηρας είχε οχυρωθεί στο Βυζάντιο, ο Σεβήρος πολιόρκησε την πόλη και αφού την κυρίευσε, προέβη σε µια ευρείας και αναίτιας κλίµακας λεηλασία καταστρέφοντάς την ολοκληρωτικά, σφάζοντας σχεδόν όλους τους άνδρες της πόλε­ως και καταργώντας την ελευθερία και την αυ­τονοµία της. Εγκληµατική επίσης υπήρξε η πρά­ξη του γκρεµίσµατος των τειχών του Βυζαντίου, που το κατέστησαν εύκολη βορά στις εισβολές των βαρβάρων που ήλθαν µερικά χρόνια αργότε­ρα… Ωστόσο, η ιδέα να µεταφερθεί η πρωτεύου­σα της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας σε µια πόλη της Ανατολής γινόταν ολοένα και περισσότερο ελκυ­στική στους αυτοκράτορες . Ήδη έχουµε το πα­ράδειγµα του Διοκλητιανού, που προτιµούσε να ζει στη Μ. Ασία, στη Νικοµήδεια, την οποία και κόσµησε µε πολλά νέα και ωραία κτίρια.

Από τον Βύζαντα στον Κωνσταντίνο

Ο Φλάβιος Βαλέριος Κωνσταντίνος έµεινε γνω­στός στην ιστορία ως Μέγας για τρεις κοσµοϊστο­ρικές αποφάσεις του: Η πρώτη σχετίζεται µε το διάταγµα των Μεδιολάνων το 313 µ.Χ., όπου για πρώτη φορά θεσπίζεται η ιδέα της ανεξιθρησκί­ας, πράγµα που σε εκείνη τη χρονική περίοδο, καλώς ή κακώς, εξυπηρετούσε αφάνταστα την επικράτηση και διάδοση της χριστιανικής θρη­σκείας. Η δεύτερη σχετίζεται µε την κοσµοϊστο­ρική απόφαση της µεταφοράς της αυτοκρατο­ρικής πρωτεύουσας Ρώµης στην Κωνσταντινού­πολη. 

Οι εργασίες για την κατασκευή της νέας πρωτεύουσας στη θέση του αρχαίου Βυζαντίου, αποικίας των Μεγαρέων, αρχίζει το 325 µ.Χ., για να ολοκληρωθεί πέντε χρόνια αργότερα, όταν το 330 εγκαινιάζεται η Κωνσταντινούπολη. 

Για τη διακόσμηση της νέας πρωτεύουσας χρησιμο­ποιήθηκαν μνημεία της Αθήνας, της Ρώμης, της Αλεξάνδρειας, της Εφέσου, της Αντιόχειας. Η ιστορία επαναλαμβάνεται με απελπιστική ακρί­βεια. Η νέα πόλη θα έκλεβε από τη δόξα των προγενέστερων τη λαμπρότητά τους. Η βαρ­βαρότητα, όσο κι αν αυτό αποτελεί έναν απε­χθή συμβιβασμό της ιστορίας, αναδεικνύεται σ’ έναν σημαντικό μοχλό της εξέλιξης.

Κατά τη διάρκεια των τριών ημερών λεηλασίας, χάθηκαν πολλά πολύτιμα έργα τέχνης, πολλές βιβλιοθήκες λαφυραγωγήθηκαν και πολλά χειρόγραφα καταστράφηκαν, ενώ η Αγία Σοφία λεηλατήθηκε ανελέητα.

Είναι αλήθεια ότι ο Κωνσταντίνος δεν είχε ως πρώτη του επιλογή το Βυζάντιο. Από το μυαλό του πέρασε η Ναϊσσός ή Νίσσα, γενέτειρα πόλη του αυτοκράτορα, η Σόφια, όπως και η Θεσσαλο­νίκη. Δυναμική υποψηφιότητα είχε και η Τροία, η οποία, εκτός των άλλων, διέθετε και το ατού ενός ισχυρού συμβολισμού, μιας και από κει έφτασε στη Ρώμη ο Αινείας, τον οποίο η παράδο­ση θέλει ως θεμελιωτή της ρωμαϊκής πολιτείας. Μάλιστα, κάποια στιγμή το ζήτημα θεωρήθηκε λήξαν, και στην Τροία άρχισαν να κατασκευάζο­νται οι πύλες της πόλης. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας είχε κιόλας προσωπικά επιβλέψει τη χάραξη των ορίων της νέας πόλης.

Οι Χριστιανοί, που πάντα είχαν κλίση στις θεϊκές παρεμβάσεις, βάζουν μάλιστα – σύμφωνα με έναν χριστιανό ιστορι­κό του 5ου μ.Χ. αιώνα – τον Θεό να παρουσιά­ζεται στον Κωνσταντίνο και να του υποδεικνύει το Βυζάντιο… Η τελική απόφαση του αυτοκράτο­ρα να εγκαταστήσει τη νέα πρωτεύουσα τελικά και αμετάκλητα στο Βυζάντιο άφησε τα έργα της Τροίας μισοτελειωμένα. Οι συνέπειες της κατα­στροφής που είχε προκαλέσει ο Σεπτίμιος Σεβήρος ήταν ακόμα εμφανείς ως και την εποχή που το 324 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος αποφάσισε να οικο­δομήσει εκεί τη νέα πρωτεύουσα της αυτοκρα­τορίας.

Μια νέα πρωτεύουσα γεννιέται

Το Βυζάντιο ήταν την εποχή εκείνη ένα απλό χω­ριό. Το 324 μ.Χ., ο Κωνσταντίνος αποφάσισε να κάνει μια νέα πρωτεύουσα και το 325 είχε αρχίσει η κατασκευή των βασικών κτιρίων. Η επικράτηση της χριστιανικής θρησκείας είχε σαν αποτέλεσμα η θεμελίωση της νέας πρωτεύουσας να θρυληθεί αναλόγως. Έτσι οι θρύλοι αναφέρουν ότι καθώς ο αυτοκράτορας με ένα ακόντιο στο χέρι χάραζε τα σύνορα της πόλης, οι αυλικοί του, κάτω από τη δυνατή εντύπωση που τους προκαλούσε η έκτα­ση της μελλοντικής πολιτείας, τον ρώτησαν: 

«Κύ­ριέμας, πόσοθαπροχωρήσειςακόμα;». 

Και εκεί­νος απάντησε:«Θαπροχωρήσωμέχριςότουστα­ματήσειαυτόςπουπροχωράμπροστάμου»,πράγ­μα που σήμαινε ότι τον αυτοκράτορα οδηγούσε μια θεία δύναμη.

Για την κατασκευή των νέων λαμπρών κτισμάτων χρησιμοποιήθηκαν 40.000 Γότθοι στρατιώτες, οι λεγόμενοι «foederati». Στο πλαίσιο της προσπά­θειας να προσελκυστούν εκεί νέοι κάτοικοι, δό­θηκαν ισχυρά κίνητρα και ιδιαίτερες εμπορικές και οικονομικές ευκολίες. 

Οι εργασίες εξελίσσο­νταν μέσα σε φρενήρεις ρυθμούς και την άνοιξη του 330, και συγκεκριμένα στις 11 Μαΐου, ο Κων­σταντίνος ήταν σε θέση να εγκαινιάσει επίσημα τη νέα πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του. Την έκταση της πόλης των εγκαινίων δεν είμαστε σε θέση να την υπολογίσουμε. 

Σίγουρα η Κωνσταντινούπολη, όπως ονομάστηκε, ήταν μεγαλύτερη σε έκταση από αυτή που κατείχε το προγενέστερο Βυζάντιο.

Ελάχιστες είναι και οι πληροφορίες που διαθέτουμε για τον πληθυσμό της νέας πρωτεύ­ουσας. Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, ο πληθυσμός της πόλης ξεπερνούσε τους 200.000 ανθρώπους. Σχετικά με την άμυνα της πόλης, ο Κωνσταντίνος είχε κτίσει ένα τείχος που άρχιζε από τον Κεράτιο κόλπο και τελείωνε στην Προποντίδα. Η νέα πρωτεύουσα υιοθέτησε το σύστημα της Ρώμης και διαιρέθηκε σε 14 περιοχές, από τις οποίες οι δύο ήταν έξω από τα τείχη της πόλης. Από τα μνημεία της εποχής του Κωνσταντίνου σχε­δόν κανένα δεν έχει σωθεί μέχρι σήμερα.

Ονομασίες της πόλης

Η πόλη από την ίδρυσή της το 658/7 π.Χ. έως και το 330 μ.Χ. ονομαζόταν Βυζάντιο.

Το 196 μ.Χ., και για σύντομο χρονικό διάστημα, είχε την ονομασία Augusta Antonina από τον αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο, προς τιμήν τού γιου του Αντωνίου.

Ο αυ­τοκράτορας Κωνσταντίνος Α’, στα εγκαίνιά της το 330, τη μετονόμασε Nova Roma , Νέα Ρώμη, όνο­μα όμως που, παρά τη νομική κατοχύρωσή του, δεν επικράτησε, καθώς η πόλη έγινε γρήγορα γνωστή ως Κωνσταντινούπολη, η πόλη δηλαδή του Κωνσταντίνου. Στην πόλη αποδόθηκαν στο πέρα­σμα του χρόνου και άλλες ονομασίες, όπως «Βα­σιλεύουσα», «Βασιλίς των πόλεων», «Μεγαλόπο­λις» και «Επτάλοφος», ενώ αναφορά γίνεται και στο όνομα «Ανθούσα» (Florentia).

Γιατί πρέπει οι νέοι να αποκηρύξουν την αριστερά. Για το καλό τους.

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΜΑΡΞΙΣΤΗΣ;(Επιστολή στους νέους)

Στον πρώτο χρόνο της μεταπολίτευσης εκδόθηκαν πάνω από 1000 τίτλους με το έργο του Καρλ Μαρξ. 

Οποιαδήποτε άλλη έκδοση κριτικής της ιδεολογίας του Μαρξισμού, είτε δεν πούλαγε, είτε φάνταζε ως αντιδραστική. 

Η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς ήταν πλέον γεγονός. 

Η επικρατούσα ιδεολογία του Μαρξισμού πέρασε παντού. Αρχής γενομένης στο Σύνταγμα του 1975 με πλήθος άρθρων (16, 106 κ.α) που προσομοίαζαν με τις απόψεις του ΛΕΝΙΝ παρά σε ένα αστικό κράτος δυτικού τύπου. Το ίδιο συνέβη και στην ανοικοδόμηση της Παιδείας, της Υγείας, του Πολιτισμού και κατ’ επέκταση της Οικονομίας. 

Πέρασαν πέρα των 46 χρόνων πειραματισμών για να «απολαύουμε» την επίδραση του στις ζωές μας. Απευθύνομαι στους νέους για να τους αφυπνίσω για τις παγίδες που εγκυμονεί και να τους προφυλάξω από τα αδιέξοδα που μπορεί να επιφέρει μια πιθανή παλινόρθωση του.

Ο Καρλ Μαρξ ήταν, δυστυχώς για τους οπαδούς του, ένας ανήθικος άνθρωπος ο δε μαρξισμός ,αντιεπιστημονικός συνεπικουρούμενος από τους μεγαλύτερους διανοητές του 19ου και 20ου  αιώνα.

Εξ αφορμής της δήλωσης του πρώην πρωθυπουργού της «Πρώτης Φοράς Αριστεράς», ότι οι δυο κοσμοθεωρίες του Μαρξισμού και του Χριστιανισμού  τέμνονται στο πεδίο της αλληλεγγύης,  ανατρέπω τη ψευδαίσθηση αυτή, αποδεικνύοντας ότι οι δυο «θεωρίες» είναι απολύτως ασυμβίβαστες.

Ο Μαρξισμός ως η ιδεολογική μήτρα της Αριστεράς θέτει ΤΕΛΙΚΟ ΣΚΟΠΟ που δεν είναι άλλος από την αταξική κοινωνία που προσδοκά.

Η επίτευξη του ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ προϋποθέτει οργανωμένη δράση από σύνολα με ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ. Ταξική την ονομάζουν. Ο Μαρξ τους το είπε:«Ότι η συνείδηση λέει, καθορίζεται από τις κοινωνικές συνθήκες». 

Είναι έτσι όμως; 

Μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί κανένας από τους μεγάλους πατέρες της ψυχαναλυτικής επιστήμης να υποστηρίξει την άποψη περί υπάρξεως συλλογικής συνείδησης. Πολύ περισσότερο δε, όταν μιλούν για ελευθερία συνείδησης η οποία προάγει την ατομικότητα, στοιχείο που μάλλον χαλάει λίγο τα σχέδια του.

Η ΙΕΡΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ όμως χρειάζεται απαραίτητα και καθοδηγητικό όργανο. ΚΟΜΜΑ, το είπαν, ή μάλλον «ΤΟ ΚΟΜΜΑ». Κάτι σαν αλάθητο.

Το έφτιαξαν και αυτό. Τα σύνολα συσπειρώθηκαν γύρω από την ΑΛΑΘΗΤΗ ΑΡΧΗ. 

Οι συνθήκες αν δεν υπήρχαν τις δημιούργησαν. Είναι όλα έτοιμα για την επίτευξη του ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ και ξάφνου, εμφανίζεται κάποιος (ή κάποιοι) που δεν συντάσσεται με τα σχέδια αυτά και θέτει δικούς του στόχους ζωής. 

Και δυστυχώς για αυτούς, τους επιτυγχάνει. Διακρίνεται, εφευρίσκει, δημιουργεί. Αριστεύει (την είπα την κακή τη λέξη) και αναπτύσσεται. 

Οι τελοκρατικές θεωρίες (δηλ. οι προδιαγεγραμμένες νομοτέλειες της ιστορίας ), δεν επιδέχονται προσαρμογή, ούτε αλλαγές στους μηχανισμούς και διεργασίες ( process) επίτευξης τους , αφού το τέλειο δεν επιδέχεται βελτίωση. 

Η διαφορετική άποψη κάποιων από το ετεροπροσδιορισμένο Υπέρτατο Σκοπό του Κοινού Καλού και η ατομική στοχοποίηση της ζωής τους, δημιουργεί απειλή για τους επικεφαλείς του ιερατείου της καθοδήγησης , χαρακτηρίζοντας τούς διαφωνούντες , ως αιρετικούς, ετερόδοξους, προδότες , οπορτουνιστές κ.ο.κ.

Η μόνη νομοτέλεια που δημιουργείται στις τελοκρατικές θεωρίες είναι οι αποκλεισμοί αυτών που διαφωνούν. Η Αριστεία δεν είναι μόνο εμπόδιο, αλλά κάτι πολύ περισσότερο. Δηλώνει ευθαρσώς ότι υπάρχει ευτυχία και έξω από αυτό που σχεδιάσατε για μένα. Πόσοι είναι αυτοί που δέχονται να βελτιωθεί η ζωή τους καβάλα στο άρμα κάποιου απροσδιόριστου ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΛΙΣΜΟΥ . Η ίδια η ιστορία είναι αυτή που τους έκλεισε την πόρτα την οποία είχαν προβλέψει ότι θα την καθοδηγούσαν.

Η Αριστεία λοιπόν ή με άλλα λόγια η Κοινωνική Διάκριση, είναι βόμβα στα ιδεολογικά θεμέλια του Μαρξισμού και αποδομεί εκ βάθρων την αλάνθαστη καθοδήγηση αυτών που επιζητούν την κολεκτιβοποίηση της συνείδησης των ανθρώπων. 

Το μαντρί όμως δε χωρά πολλούς ή δεν τους χωρά για πολύ. Φυλλορροούν από παντού και τα οργανωμένα σύνολα του ΥΠΕΡΤΑΤΟΥ ΚΑΛΟΥ συρρικνώνονται. Και…..Ότι συρρικνώνεται συσπειρώνεται. Το σύνολο γίνεται πιο συμπαγές και χάνει την ρευστότητα του να προσαρμοσθεί στο μέλλον. Έτσι τα συμπαγή τελοκρατικά σύνολα , που δεν διατηρούν την ρευστότητα τους, αφυδατώνονται , σκληραίνουν και με την πρώτη δόνηση της ιστορίας, γίνονται κομμάτια. 

Θα το διαπιστώσει κανείς εύκολα από το πλήθος των κομμάτων της Αριστεράς διεθνώς και το μέγεθος των ποσοστών τους.

Η μόνη ιδεολογία που μπορεί να τους λύσει τα προβλήματα είναι αυτή της οικονομικής ελευθερίας, με μια προϋπόθεση όμως… την ανάληψη ευθύνης.

Για αυτό η Αριστερά είναι ασύμβατη και με την Αριστεία;

Η αποδοχή της Αριστείας προϋποθέτει το «Πρωτείο του Ατόμου» ως μοχλό διαμόρφωσης της ιστορίας, γεγονός αντίθετο με την ιδεολογική τοποθέτηση της Αριστεράς που θεωρεί ότι αυτό που προάγει τα ιστορικά γεγονότα είναι οι κοινωνικές τάξεις. Το προλεταριάτο εν προκειμένω.

Αυτό όμως που θα μπορούσαμε να αναλύσουμε είναι γιατί η Αριστερά θεωρεί ότι η Αριστεία είναι ρετσινιά. Προφανώς γιατί η Αριστεία συνδέεται με την ατομική επιτυχία και την κοινωνική διάκριση του ενός και μόνου ανθρώπου, γεγονός που αλλοιώνει την ιδεολογική καθαρότητα της.

Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με την ιστορική πορεία του κόσμου, ένα από αυτά τα κομμάτια το κάναμε κυβέρνηση και εύχομαι και ελπίζω να μην την ξανακάνουμε και κάνει κομμάτια και εμάς.

Καταλήγοντας , συμβουλεύω τους νέους,  που θυμώνουν μ’ έναν κόσμο υπαρκτά άδικο, ότι η θεωρία του Μαρξισμού  δεν μπορεί από την ίδια της τη φύση να τους λύσει τα προβλήματα , παρά μόνο να θεσμοθετήσει την αδικία και την ανελευθερία. 

Α.Κ

 

Από την Σαμοθράκη μέχρι την Στρογγύλη ! Κόλαση πυρός.ΖΗΤΩ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ.

Το μήνυμα προς τους διακινητές των παράνομων μεταναστών και την Αγκυρα είναι «πεντακάθαρο», εκτιμούμε...

ΜΙΑ ΦΩΤΟ 1000 ΛΕΞΕΙΣ

Κόλαση πυρός στο Ανατολικό Αιγαίο: «Φράγμα» με μαζικές βολές όπλων ευθυτενούς τροχιάς προς τη Τουρκία!

Καλή Σαρακοστή.Ιστορίες για χαρταετούς…

Στην αρχαιότητα, 4ο αιώνα π.Χ., ο μαθηματικός και αρχιμηχανικός Αρχύτας (440-360 π.Χ.), από τον Τάραντα της Νότιας Ιταλίας, καλός φίλος του Πλάτωνα και οπαδός του Πυθαγόρα, χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον χαρταετό και λέγεται ότι ήταν ο εφευρέτης του

Ο Αρχύτας θεωρείται ο τελευταίος αλλά και ο σημαντικότερος των Πυθαγορείων. Κείμενα του Αρχύτα λένε ότι μελέτησε και ο Γαλιλαίος.

Ο χαρταετός φαίνεται να άνοιξε για πρώτη φορά τα πολύχρωμα εύθραυστα φτερά του περίπου στα 1000 π. Χ., και έκτοτε δεν έπαψε να χρωματίζει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο τον ουράνιο θόλο, από την Ανατολή έως τη Δύση. Από την Κίνα, φτιαγμένος από μετάξι και μπαμπού, με τη μορφή του δράκου που ήταν ιερό, θεϊκό σύμβολο, αντικείμενο θαυμασμού και λατρείας για τον λαό, πέταξε μακριά.

Πέταξε στην Κορέα κι από εκεί στην Ινδονησία και τη Μαλαισία, για να φτάσει στην Ιαπωνία, όπου εμπλουτίστηκε με περισσότερο έντονα χρώματα και πήρε τη μορφή των αυστηρών Σαμουράι. 

Στη Βόρεια Ινδία, εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι αιθέριοι χορευτές υποδέχονται την άνοιξη, σε γιορτές που έχουν τις ρίζες τους στην ινδουιστική μυθολογία. 

Τον 4ο π.Χ. αι., στην αρχαία Ελλάδα, σύμφωνα με τις πηγές, ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντος χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αϊτό. Παλαιότερη αναφορά θα μπορούσε να θεωρηθεί η απεικόνιση σε ελληνικό αγγείο της κλασικής περιόδου μιας κόρης που κρατά στα χέρια της λευκή σαΐτα δεμένη με νήμα, ένα είδος αϊτού δηλαδή, και την οποία ετοιμάζεται να πετάξει. 

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση του χαρτιού δεν ήταν ακόμη γνωστή, εικάζουμε ότι τα χρόνια εκείνα, τα όποια πειράματα ή παιχνίδια με αϊτούς θα πρέπει να τα έκαναν με πανί, αντίστοιχο με αυτό που χρησιμοποιούσαν στα πλοία έως και τα μεσαιωνικά χρόνια. 

Πολύ αργότερα, ο Μάρκο Πόλο, γυρίζοντας από τα ταξίδια του, φέρνει το χαρταετό στη Μεσαιωνική Ευρώπη.

O χαρακτήρας του εξαγνισμού, τον οποίο πολλοί απέδιδαν στο πέταγμα του χαρταετού, με τον καιρό γίνεται απολαυστικό παιχνίδι, επιστημονική έμπνευση και πηγή μιας διαρκούς ικανοποίησης του ανθρώπου για την υποταγή της ύλης στα πιο ευφάνταστα και τολμηρά του όνειρα. 

0 χαρταετός, στη μακραίωνη ιστορία του, χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως: για τη μέτρηση της Θερμοκρασίας και της ταχύτητας των ανέμων, για μελέτες της ατμόσφαιρας και του ηλεκτρισμού, αλλά ακόμα και για αεροφωτογραφίσεις. Έσωσε ναυαγούς, έστειλε στρατιωτικά σήματα, κίνησε κάρα, ακόμα και αυτοκίνητα.

Στην ιστορική διαδρομή του αγαπημένου χαρταετού, συνέβησαν πολλά και διάφορα:

• Το 1749 ο Σκωτσέζος μετεωρολόγος Alexander χρησιμοποίησε χαρταετούς με θερμόμετρα, προκειμένου να καταγράψει και να μελετήσει τις θερμοκρασιακές μεταβολές σε μεγάλο υψόμετρο.

• Το 1752 ο Βενιαμίν Φραγκλίνος εκτέλεσε το διάσημο πείραμα με τον χαρταετό, προκειμένου να αποδείξει ότι οι αστραπές δεν είναι τίποτα άλλο παρά στατικός ηλεκτρισμός.

Τα χρόνια 1799-1809, ο σερ George Cayley άρχισε να πειραματίζεται με τους χαρταετούς, προκειμένου να κατασκευάσει μια μηχανή που να έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει ανθρώπους στον αέρα. Και τα κατάφερε! Το 1853 πέτυχε να πετάξει το πρώτο ανεμοπλάνο, που μπόρεσε να σηκώσει το βάρος ενός ατόμου για σαράντα ολόκληρα δευτερόλεπτα.

• Το 1833 ένας Βρετανός, αυτή τη φορά, μετεωρολόγος, χρησιμοποίησε τους χαρταετούς για να ανυψώνει ανεμόμετρα, ώστε να καταγράφει και να μελετά τις ταχύτητες των ανέμων στα διάφορα υψόμετρα.

• Το 1887 ο Ε. Β. Archibald τράβηξε τις πρώτες αεροφωτογραφίες χρησιμοποιώντας χαρταετούς

Ιστορίες για χαρταετούς…

- Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Χαν, ένας στρατηγός χρησιμοποίησε έναν χαρταετό μ’ έναν ιδιαίτερα έξυπνο και ενδιαφέροντα τρόπο. Προκειμένου να καταλάβει με τον στρατό του ένα παλάτι, έπρεπε να σκάψει ένα υπόγειο τούνελ. Μη γνωρίζοντας, όμως, το μήκος που θα έπρεπε να έχει το τούνελ, πέταξε τον χαρταετό έως πάνω από το παλάτι, κρατώντας την άκρη του νήματος στο σημείο απ όπου Θα ξεκινούσε το τούνελ, και έτσι έκανε τους απαραίτητους σχετικούς υπολογισμούς.

-Παλαιότερα, στην Κίνα, στην Κορέα και στην Ιαπωνία, πίστευαν ότι οι χαρταετοί είχαν τη δυνατότητα να διώχνουν τα κακά πνεύματα, γι’ αυτό και το πέταγμά τους, ακόμη και σήμερα, προϋποθέτει ολόκληρη τελετουργία. Σύμφωνα με κάποια παράδοση μάλιστα, μια νύχτα ένας Ιάπωνας στρατηγός πέταξε πάνω από το στρατόπεδο των εχθρών του έναν χαρταετό γεμάτο κουδούνια, με αποτέλεσμα οι εχθροί να νομίσουν ότι τους επιτέθηκαν τα κακά πνεύματα και να το βάλουν στα πόδια.

- 0 αυτοκράτορας της Κίνας Γουέν Χσουν έκανε πειράματα πτήσεων με αετούς φτιαγμένους από μπαμπού, χρησιμοποιώντας για επιβάτες τους κρατούμενούς του. Οι τυχεροί που επιζούσαν κέρδιζαν την ελευθερία τους.

- 0 Μάρκο Πόλο περιγράφει τους χαρταετούς και τις επικίνδυνες επανδρωμένες πτήσεις τους. Πολύ γρήγορα, στην Ιαπωνία απαγορεύτηκαν οι χαρταετοί πάνω από ένα μέγεθος, ώστε να αποφεύγονται τα επανδρωμένα μοντέλα και οι κίνδυνοι που συνεπάγονταν.

Οι χαρταετοί και χώρες…Σε κάθε χώρα, το πέταγμα του χαρταετού παίρνει μια εντελώς διαφορετική διάσταση, καθώς με διάφορους τρόπους, συσχετίζεται με τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Πάντως, είτε ως παιχνίδι και συνήθεια του χθες είτε ως παιχνίδι του σήμερα μα και του αύριο, το πέταγμα του χαρταετού έχει τη δύναμη, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους του έτους για κάθε χώρα, να ξεσηκώνει σε όλο τον κόσμο μικρούς και μεγάλους και να τους παρασύρει σ’ ένα διαφορετικό, αλλά πάντοτε πολύχρωμο πανηγύρι χαράς.

Για παράδειγμα, στην Κίνα διοργανώνονται κάθε χρόνο διαγωνισμοί για την ανάδειξη του πιο όμορφου χαρταετού• οι περισσότεροι από τους χαρταετούς αυτούς, όχι μόνο αναπαριστούν δράκους, ψάρια, πουλιά και άλλα αιώνια σύμβολα της μακρινής Ανατολής, αλλά συχνά έχουν ενσωματωμένες σφυρίχτρες ή σωλήνες που μπορούν να βγάζουν μουσικούς ήχους χάρη στον αέρα που περνά από μέσα τους, δημιουργώντας έτσι ένα μαγευτικό υπερθέαμα εικόνας και ήχου.

Στην Οσάκα της Ιαπωνίας, κάθε χρόνο, την Πέμπτη ημέρα του Μαίου, οι μικροί Ιάπωνες περιμένουν με αγωνία το Κοντομόνο—χι ή αλλιώς τη Μέρα των Παιδιών. Εκείνη την ημέρα, οι οικογένειες που έχουν μικρούς γιους συνηθίζουν να ανεμίζουν στον κήπο πολύχρωμες κορδέλες και πελώριους χαρταετούς σε σχήμα κυπρίνου, που τους έχουν δέσει σ’ ένα μεγάλο στύλο από μπαμπού μ’ έναν ανεμόμυλο στην κορυφή του. 

Οι γιρλάντες και οι χαρταετοί-κυπρίνοι συμβολίζουν την οικογένεια: ο πρώτος χαρταετός τον πατέρα, ο δεύτερος τη μητέρα και ο τρίτος το παιδί-γιο. 

0 κυπρίνος είναι ένα δυνατό και γερό ψάρι, γνωστό για την ενεργητικότητα και την αποφασιστικότητά του, καθώς κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα και πετάγεται ψηλά πάνω από την επιφάνεια του νερού. Έτσι, ο κυπρίνος αποτελεί ένα καλό παράδειγμα για τους μικρούς Ιάπωνες, που πρέπει να μάθουν και εκείνοι να ξεπερνούν κάθε εμπόδιο της ζωής με δύναμη και αποφασιστικότητα.

Ωστόσο, μια από τις πιο εντυπωσιακές γιορτές των αιθέριων αιώνιων χορευτών πραγματοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Βόρεια Ινδία και παίρνει μοναδικές διαστάσεις στη γιορτή “Basant” η γιορτή γίνεται για την υποδοχή της άνοιξης κάθε Φεβρουάριο στη Λαχώρη στο σημερινό Πακιστάν και αντανακλά παγανιστικές συνήθειες του παρελθόντος. Πρόκειται για ένα ξέφρενο γλέντι, το οποίο προσμένουν με μεγάλη ανυπομονησία μικροί και μεγάλοι. 

Σε αυτή τη γιορτή, όλοι λαχταρούν να κατακτήσουν με τον χαρταετό τους τον ουρανό, πράγμα που θα τους εξασφαλίσει η χρήση των πιο καλών υλικών, και ιδιαίτερα του ανθεκτικότερου σπάγγου, ο οποίος επικαλύπτεται με σκόνη γυαλιού. Μαζί με τα υλικά, αυτό που καθορίζει τη νίκη είναι η έξυπνη άμυνα, οι δυναμικές επιθέσεις και οι επιδέξιοι χειρισμοί που γίνονται κυρίως από τις ταράτσες των σπιτιών.

Η ομορφιά που προσφέρουν την ημέρα οι εκατομμύρια πολύχρωμοι χαρταετοί συνεχίζεται και τις νύχτες, καθώς συνεχίζεται και το παιχνίδι, με ολόλευκους χαρταετούς, λουσμένους όχι μόνο στο φως του φεγγαριού, αλλά και στο φως που πλημμυρίζει την πόλη, ειδικά για την περίσταση

Χαρταετών ονόματα…

Στα αγγλικά, η λέξη «Kite» είναι συγχρόνως το όνομα ενός υπέροχου πουλιού. 

Στα ιαπωνικά, η λέξη «taco» σημαίνει «χταπόδι». Προφανώς, οι Ιάπωνες επέλεξαν αυτό το όνομα για τον χαρταετό τους, επειδή μοιάζει με χταπόδι, καθώς πετά με τη βοήθεια πολλών νημάτων, τα οποία εξασφαλίζουν την κίνηση τού συνήθως περίπλοκου σχήματός του.

Στα μεξικανικά, η λέξη «papalote», σημαίνει ταυτόχρονα «πεταλούδα»

Στα γερμανικά, η λέξη «Drachen» σημαίνει «δράκος». Προφανώς, η ονομασία αυτή καθιερώθηκε από τα χρόνια που οι γερμανικοί χαρταετοί είχαν μορφή άγριων ζώων που εκτόξευαν φωτιά από τα στόματά τους.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ονόματα των χαρταετών δεν είναι διαφορετικά μόνο από χώρα σε χώρα, αλλά πολλές φορές και από περιοχή σε περιοχή μέσα στην ίδια χώρα. 

Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, τον χαρταετό στη Θράκη τον λέμε και πετάκι, στα Επτάνησα και Φύσουνα, ενώ γενικά τους εξάγωνους αϊτούς τους λέμε και σμυρνάκια. 

Για τα ελληνικά κούλουμα, ο χαρταετός κατασκευαζόταν πάντα από τα ίδια τα παιδιά, με ή χωρίς τη βοήθεια των δικών τους, με απλά υλικά, όπως χαρτί, καλάμι ή λεπτό πηχάκι, σπάγγο και εφημερίδες και με περισσεύματα από τις αποκριάτικες κορδέλες.

Η Σαρακοστή όμως είναι και μια περίοδος νηστείας, περισυλλογής και προσευχής που προηγείται της μεγάλης γιορτής του Πάσχα. 

Παλιότερα, που δεν υπήρχαν ημερολόγια και ήθελαν να έχουν κάποια αντίληψη του χρόνου, οι άνθρωποι του λαού, είχαν βρει έναν εύκολο τρόπο για να υπολογίζουν το χρόνο. Παρίσταναν λοιπόν τη Σαρακοστή, ως καλόγρια ή ως γυναίκα, σχεδιάζοντάς τη σε ένα κομμάτι χαρτί.

Η κυρα – Σαρακοστή, δεν είχε στόμα, γιατί νηστεύει. Τα χέρια της ήταν σταυρωμένα, για τις προσευχές. Είχε ένα σταυρό στο κεφάλι και εφτά πόδια, όσες και οι εβδομάδες της Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν ένα πόδι, ενώ το τελευταίο το έκοβαν το μεγάλο Σάββατο, το έβαζαν μέσα σε ένα ξερό σύκο ή καρύδι και όποιος το έβρισκε, του έφερνε γούρι

Χρόνια πολλά σε όλους 

 & καλή Σαρακοστή

Βόρεια Ήπειρος: Η τελευταία αλύτρωτη πατρίδα στον διάβα των αιώνων

Η τελευταία δολοφονία του Κωνσταντίνου Κατσίφα από την αλβανική αστυνομία επανέφερε με τραγικό τρόπο το θέμα της Βορείου Ηπείρου. Της ελληνικής γης που ποτέ όμως δεν μπόρεσε να ντυθεί με την «γαλανόλευκη» σημαία και πάρα πολλές φορές προδόθηκε και πληγώθηκε από εχθρούς αλλά και φίλους.

Στο ET Magazine του EleftherosTypos.gr παρουσιάστηκε η  ιστορία της Βορείου Ηπείρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μία ιστορία που έχει περάσει από δόξες, από πολέμους και υπερηφάνεια για να φτάσει στις δύσκολες μέρες του σήμερα.

Η Βόρεια Ήπειρος στην αρχαιότητα και στην επανάσταση του 1821 

Το ελληνικό στοιχείο στην περιοχή το συναντάμε από τη δεύτερη χιλιετία προ Χριστού με τους Χάονες να είναι η ισχυρότερη ελληνική φυλή. 

Σημαντικοί οικισμοί κατά την αρχαιότητα στην περιοχή υπήρξαν εκτός από το Βουθρωτό (απέναντι από την Κέρκυρα), ο Ογχησμός (σύγχρονοι Άγιοι Σαράντα), η Φοινίκη, η Αντιγόνεια (κοντά στο σημερινό Αργυρόκαστρο), η Αντιπάτρεια (σύγχρονο Βεράτι), η Αμαντία, η Νίκαια, το Πήλιον, το Ωρικόν και μικρότεροι οικισμοί ήταν οι Κεμάρες (σύγχρονη Χειμάρρα) και το Θρόνιο.

Στην συνέχεια ο συσχετισμός των δυνάμεων άλλαξε και το 375 π.Χ. όλα τα ηπειρωτικά φύλα ενώθηκαν σε μία πολιτική οντότητα, κάτω από τη δυναστεία του Αιακίδη Αλκέτα (των Μολοσσών) και το 232 π.Χ. εγκαθιδρύεται στην Ήπειρο το αβασίλευτο Κοινό των Ηπειρωτών, με πρωτεύουσα τη Φοινίκη.

Ο Χριστιανισμός εξαπλώθηκε στην περιοχή των 4ο αιώνα μ.Χ ενώ σημαντική συμβολή σε αυτό έπαιξαν μάρτυρες της χριστιανοσύνης που τιμούνται σήμερα από την εκκλησία μας όπως ο Άγιος Ελευθέριος (επίσκοπος Αυλώνας), Άγιος Δονάτος (Επίσκοπος Φοινίκης), Διάκονος Ίσαυρος.

Πρώτος που ανέλαβε ν’ ανοίξει σ’ όλα τα χωριά τα πρωτόγονα σχολεία του Νάρθηκα, ήταν ο Επίσκοπος Χιμάρας και Δελβίνου Μανασής το 1682. Αργότερα ακολουθεί η λαμπρή περίοδος του Κοσμά του Αιτωλού (1765-1779). Με τη δραστηριότητά του άνοιξε 200 κοινά σχολεία και δέκα ανώτερες σχολές.

Αργότερα αρχίζει να ενδιαφέρεται και να φροντίζει συστηματικά για την ίδρυση και συντήρηση των σχολείων το Οικουμενικό Πατριαρχείο με τις κατά τόπους εκκλησιαστικές αρχές. Ιδρύονται ειδικοί σύλλογοι και αδελφότητες για την επιχορήγηση σχολείων, διδασκάλων και μαθητών. Έτσι, στις αρχές του αιώνα μας τα ελληνικά σχολεία στη Βόρειο Ήπειρο έφθασαν τον αριθμό των 350.

Η Βόρεια Ήπειρος αποτέλεσε αναπόσπαστο τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και πολλές φορές εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης έγινε στόχος διάφορων λαών όπως των: Βησιγότθων (3ος αιώνας), Αβάρων (6ος αιώνας), Σλάβων (7ος αιώνας), Νορμανδών (11ος αιώνας), Σέρβων, Αλβανών και διάφορων ιταλικών δυναστειών (14ος αιώνας).

To 1345 η περιοχή, όπως και η υπόλοιπη Ήπειρος, Θεσσαλία, Ανατολική Μακεδονία, παραδίδεται στους Σέρβους βάσει συμφωνίας με τον Ιωάννη ΣΤ’ Καντακουζηνό, ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες που του παρείχαν στον βυζαντινό εμφύλιο.

Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας η Βόρεια Ήπειρος είχε ενεργό ρόλο στην επανάσταση. Κάτοικοι της Χειμάρρας συμμετείχαν ενεργά και προσπάθησαν να αφυπνίσουν όλους τους Ηπειρώτες ώστε να συμμετάσχουν στον Αγώνα.

Η Βόρεια Ήπειρος στο πέρασμα των Βαλκανικών και των Παγκόσμιων Πολέμων

Με την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων οι Αλβανοί κατευθείαν απευθυνόμενοι στις Μεγάλες Δυνάμεις δήλωσαν σύμμαχοί τους. Κίνηση που είχε αποτέλεσμα καθώς στις 29 Ιουλίου 1913 οι Μεγάλες Δυνάμεις με τη Συνθήκη του Λονδίνου (1913), αναγνωρίζουν την Αλβανία ως ανεξάρτητο κράτος και με το Πρωτόκολλο Φλωρεντίας (1913) της παραχωρείται η περιοχή της Βορείου Ηπείρου.

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Ελευθέριος Βενιζέλος αρχικά αρνήθηκε να παραχωρήσει την περιοχή που κατοικούσαν ελληνικοί πληθυσμοί η οποία ουσιαστικά άνηκε στην Ελλάδα και είχε τοποθετήσει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις.

Έτσι οι Μεγάλες Δυνάμεις, με υπόμνημα που απέστειλαν στο ελληνικό κράτος στις 13 Φεβρουαρίου 1914, μετά την υπογραφή του νέου Πρωτοκόλλου Φλωρεντίας απαιτούσαν την αποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων από την περιοχή σε διαφορετική περίπτωση δεν θα αναγνωρίζονταν η ελληνική επικυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου. Επιπλέον, ζητούσαν από την Ελλάδα να μην ενθαρρύνει καμιά μορφή αντίδρασης στους ελληνικούς πληθυσμούς της περιοχής.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, τελικά έδωσε εντολή για να αποχωρήσουν από την περιοχή τα ελληνικά στρατεύματα.

Παρά την πολιτική απόφαση οι κάτοικοι δεν θέλησαν να συμμορφωθούν στις υποδείξεις των Μεγάλων Δυνάμεων και στις 28 Φεβρουαρίου 1914 κατήγγειλαν την ελληνική κυβέρνηση ότι τους άφησαν απροστάτευτους, επαναστάτησαν και σχημάτισαν προσωρινή κυβέρνηση, με πρωτεύουσα το Αργυρόκαστρο και πρόεδρο τον Γεώργιο Χρηστάκη-Ζωγράφο.

Η αυτόνομη Βόρειος Ήπειρος περιελάμβανε αρχικά εκτός από το Αργυρόκαστρο, την Χειμάρρα, το Δέλβινο, τους Άγιους Σαράντα και την Πρεμετή. Μετά την αποχώρηση όμως των ελληνικών δυνάμεων ξέσπασαν ταραχές μεταξύ των Αλβανών και των Βορειοηπειρωτικών δυνάμεων.

Μετά από πολύμηνες συγκρούσεις οι Βορειοηπειρώτες κατέλαβαν διαδοχικά την Ερσέκα, την περιοχή της Κολώνιας και την Κορυτσά, που είχαν παραδοθεί νωρίτερα στην νεοσύστατη Αλβανική χωροφυλακή από τον ελληνικό στρατό κατά την αποχώρησή του.

Στις 17 Μαρτίου υπογράφτηκε Πρωτόκολλο της Κέρκυρας. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο οι Μεγάλες Δυνάμεις αναγνώριζαν την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου και δεσμεύονταν για την διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία αλλά και την θρησκευτική ελευθερία του ελληνικού πληθυσμού.

Ένα Πρωτόκολλο που ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό καθώς στην ουσία ποτέ δεν εφαρμόστηκε καθώς είχε ήδη ξεσπάσει ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Με την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου ο ελληνικός στρατός εισέρχεται, στις 27 Οκτωβρίου 1914, για δεύτερη φορά στην περιοχή, θέτοντας πλέον την περιοχή υπό την προστασία του ελληνικού κράτους.

Όταν αργότερα η Ελλάδα μπήκε στον πόλεμο (1917), ο ελληνικός στρατός προέλασε επανακτώντας πόλεις όπως το Αργυρόκαστρο, την Πρεμετή, την Χειμάρρα, τη Ρίζα, το Λεσκοβίκι και την Μοσχόπολη. 

Το 1921 για δεύτερη φορά στη διάσκεψη των Συμμάχων στο Παρίσι οι περιοχές αυτές επιδικάστηκαν στην Αλβανία.

Αναγνωρίστηκε μόνο ένα μικρό τμήμα ως επίσημη ελληνική μειονοτική ζώνη. Το αλβανικό κράτος έλαβε μέτρα για τον περιορισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, τα ελληνικά σχολεία της περιοχής είτε έκλεισαν είτε μετατράπηκαν σε αλβανικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ πριν τους Βαλκανικούς πολέμους υπήρχαν στην περιοχή 360 σχολεία, ο αριθμός τους μειώνονταν απότομα ώσπου το 1935 ουσιαστικά έφτασε στο μηδέν.

Το 1935 με επέμβαση της Κοινωνίας των Εθνών κάποια σχολεία επαναλειτούργησαν αλλά όλα ήταν εντός της μειονοτικής ζώνης.

Ακολούθησε ο δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και ο ελληνικός στρατός εισήλθε για τρίτη και τελευταία φορά στην Βόρεια Ήπειρο.

Μετά την παράδοση στους Γερμανούς, οι Ιταλοί επέστρεψαν στην περιοχή και έβγαλαν όλα τους τα απωθημένα πάνω στους ντόπιους που μαρτύρησαν τόσο από αυτούς όσο και από τους Γερμανούς. Υπολογίζεται ότι σε όλη αυτή την περίοδο πάνω από 250 χωριά της Βορείου Ηπείρου κάηκαν και 2.500 άμαχοι δολοφονήθηκαν από ένοπλες ομάδες Aλβανών ατάκτων και τις δυνάμεις του Άξονα.

Η Βόρεια Ήπειρος 

στα χρόνια του Χότζα

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο εκλεκτός της Σοβιετικής Ένωσης Ενβέρ Χότζα ήταν αυτός που έκανε κουμάντο στην περιοχή και από την πρώτη στιγμή έδειξε ότι ο ελληνισμός είναι ανεπιθύμητος.

Μερικά από τα μέτρα που πάρθηκαν ήταν:

α) Στα ελληνικά σχολεία διδάσκονταν απλά μεταφράσεις της αλβανικής ιστορίας και πολιτισμού,

β) η μειονοτική ζώνη μειώθηκε από 103 σε 99 χωριά,

γ) Βορειοηπειρώτες μεταφέρθηκαν με τη βία σε άλλες περιοχές της Αλβανίας,

δ) άλλαξαν τα τοπωνύμια για να μην θυμίζουν την Ελλάδα,

ε) η χρήση της ελληνικής γλώσσας απαγορεύτηκε εκτός της μειονοτικής ζώνης,

στ) όλες οι εκκλησίες, τα μοναστήρια και γενικά η εκκλησιαστική ακίνητη περιουσία μετατράπηκε σε αποθήκες, εργοστάσια ή γυμναστήρια. Ο κλήρος φυλακίστηκε, η κατοχή θρησκευτικής εικόνας αποτελούσε αδίκημα για τον αλβανικό νόμο.

Τον Ιούνιο του 1960 ο Γεώργιος Παπανδρέου σε ομιλία του στη Βουλή επανέφερε το ζήτημα της Βόρειας Ηπείρου λέγοντας: 

«Εκείνο πάντως το οποίο οφείλουν όλαι αι Ελληνικαί Κυβερνήσεις να γνωρίζουν, είναι ότι το θέμα της Βορείου Ηπείρου υφίσταται. Και εκείνον το οποίον απαγορεύεται εις τον αιώνα, είναι δι΄ οιονδήποτε λόγον η απάρνησις του ιερού αιτήματος…..Καθ΄ όσον αφορά την Βόρειο Ήπειρο… η διεκδίκησις είναι ιερά και απαράγραπτος.

Αλλ’ εκτός της εθνικής διεκδικήσεως, υπάρχει και κάτι άλλο καθημεριvόν, επείγον θέμα: Η προστασία του πληθυσμού της Βορείου Ηπείρου. Η προστασία της ζωής, της τιμής και της περιουσίας του. Εις το σημείον αυτό, έχομεν χρέος να διεξαγάγωμεν συνεχώς αγώνας. Οι μάρτυρες αδελφοί μας, ζητούν από την Μητέρα πατρίδα μόνον συνεχή στοργικήν συμπαράστασιν. διότι ζουν, υπό το κράτος της αφορήτου τυραννίας. Και αυτήν την στοργήν, οφείλομεν να τους παράσχωμεν!».

Η Βόρεια Ήπειρος μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος

Οι σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας πέρασαν για ένα σύντομο διάστημα ιδιαίτερη κρίση μετά από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία, το 1991. Το 1993 οι αλβανικές αρχές απέλασαν τον Ελληνορθόδοξο Μητροπολίτη Αργυροκάστρου, με την αιτιολογία ότι επέδειξε ανατρεπτική συμπεριφορά.

Η κρίση στις σχέσεις επιδεινώθηκαν στα τέλη Αυγούστου του 1994, όταν αλβανικό δικαστήριο καταδίκασε πέντε μέλη (και ένα έκτο μέλος αργότερα) του εθνικού ελληνικού πολιτικού κόμματος «Ομόνοια», με το αιτιολογικό της υπονόμευσης του αλβανικού κράτους.

Η Ελλάδα αντέδρασε παγώνοντας όλη την οικονομική ενίσχυση της Ε.Ε. προς την Αλβανία, κλείνοντας τα σύνορα της με την Αλβανία και, μεταξύ Αυγούστου-Νοεμβρίου 1994, απελαύνοντας πάνω από 115.000 παράνομους Αλβανούς μετανάστες.

Από τον Δεκέμβριο του 1994, η κρίση ξεπεράστηκε: η Ελλάδα άρχισε να επιτρέπει την περιορισμένη οικονομική ενίσχυση της Ε.Ε. στην Αλβανία, ενώ η Αλβανία απελευθέρωσε δύο από τους κατηγορουμένους της «Ομόνοιας» και μείωσε τις ποινές των υπόλοιπων τεσσάρων.

Τον Οκτώβριο του 2011, πραγματοποιήθηκε η πρώτη απογραφή εθνοτήτων στην Αλβανία από την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, ως ικανοποίηση μακροχρόνιων απαιτήσεων των εκπροσώπων τοπικών παραγόντων στη Βόρεια Ήπειρο καθώς και διεθνών οργανισμών.

Παρόλα αυτά, εκπρόσωποι του εκεί Ελληνισμού ανέφεραν σειρά από παρατυπίες που σκοπό έχουν να εμφανίσουν το μέγεθος της ελληνικής μειονότητας κατά πολύ περιορισμένο από το πραγματικό.

Ιδιαίτερα, ύστερα από πρόταση του εθνικιστικού κόμματος PDIU τον Ιούνιο, το αλβανικό κοινοβούλιο επικύρωσε τροποποίηση όπου όποιος πολίτης δηλώσει διαφορετική εθνική ταυτότητα από αυτήν που αναγράφει το πιστοποιητικό γέννησής του, επιβαρύνεται με πρόστιμο 1.000 δολαρίων και σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής θα φυλακίζεται. 

Ως πιστοποιητικά γέννησης θα λαμβάνονται και αυτά επί του ολοκληρωτικού καθεστώτος Ενβέρ Χότζα, όπου Έλληνας δεν μπορούσε να δηλωθεί όποιος δεν κατοικούσε στα χωριά της μειονοτικής ζώνης

Η σημερινή κατάσταση

Από την πρώτη στιγμή που ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς έδειξε ιδιαίτερη σπουδή μετά την «λύση» του Σκοπιανού να λύσει και τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την Ελλάδα και την Αλβανία υπάρχει πολύ μεγάλη αναστάτωση στην μειονοτική κοινότητα της Βοείου Ηπείρου.

Μάλιστα στην φήμη ότι θα καταργηθεί η ονομασία «Βόρεια Ηπειρος» υπήρξε γενικός ξεσηκωμός και οι περισσότεροι τόνιζαν ότι «μπορέσαμε να κρατήσουμε αυτή την ονομασία επί Χότζα. Δεν είναι δυνατόν να την χάσουμε τώρα που έχουμε δημοκρατικό πολίτευμα».

Η δολοφονία του Κατσίφα στους Βουλιαράτες έφερε στο προσκήνιο και τα χρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου οι οποίοι με πολλούς και διάφορους τρόπους εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ομογένεια είναι:

1) Το δημογραφικό: το οποίο έχει δύο διαστάσεις: α) Η ερήμωση των χωριών με τη φυγή της πλειοψηφίας των συμπατριωτών μας να ζούνε και να εργάζονται εκτός της «ιδιαίτερης» τους πατρίδας, κυρίως στην Ελλάδα και β) η σημαντική και μεθοδική αλλοίωση του πληθυσμού στις περιοχές της Βορείου Ηπείρου με την κάθοδο αλλοεθνών και αλλόθρησκων από τη μέση και τον βορρά της Αλβανίας.

2) Το περιουσιακό: Η Εθνική Ελληνική Μειονότητα της Αλβανίας, δεν αποτελεί μόνο θύμα της διαφθοράς και ανομίας που κυριαρχεί στις αλβανικές κρατικές δομές, αλλά υπόκειται και στη σκοπιμότητα που θέλει να την απογυμνώσει περιουσιακά.

3) Το εκπαιδευτικό: Το αλβανικό κράτος επιτρέπει μεν τη διδασκαλία των μαθημάτων στη μητρική μας γλώσσα, αλλά μόνο στις αναγνωρισμένες μειονοτικές ζώνες όπου αυτό αναγνωρίζει. Στις εκτός αναγνωρισμένων μειονοτικών ζωνών (π.χ. σε μεγάλα αστικά κέντρα όπου υπάρχει ελληνική κοινότητα) τα ελληνόπουλα αναγκάζονται να πάνε σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια.